Bir Efsane: Dengbêj Şakiro

Şakiro’nun Yankılanan Sesi: Dengbêjlik Geleneğinin Efsane İsmi

Kürt sözlü edebiyatının ve dengbêjlik geleneğinin en güçlü isimlerinden biri olan Dengbêj Şakiro, güçlü sesi, kendine özgü yorumu ve hafızalara kazınan kilamlarıyla aradan geçen yıllara rağmen halkın belleğinde yaşamaya devam ediyor. Asıl adı Şakir Deniz olan Şakiro, resmî kayıtlara göre 25 Aralık 1936’da Ağrı’nın Eleşkirt ilçesine bağlı Toprakkale (Kelê) köyünde dünyaya geldi. Küçük yaşlardan itibaren dengbêjlik geleneğiyle tanışan Şakiro, zaman içerisinde güçlü sesi ve kendine özgü icrasıyla bölgenin en tanınan dengbêjlerinden biri haline geldi. Şakiro, özellikle uzun ve etkileyici kilamları, güçlü hafızası ve kendine özgü gırtlak tekniğiyle dikkat çekti. Halk arasında “Şahê Dengbêjan” ve “Kewê Ribat” gibi isimlerle anılan sanatçı, aşkı, hasreti, göçü, toplumsal olayları ve halkın yaşadığı acıları kilamlarıyla kuşaktan kuşağa aktardı. Dengbêjlik geleneğinde usta-çırak ilişkisi önemli bir yere sahipken, Şakiro da dönemin önemli dengbêjlerinden etkilenerek sanatını geliştirdi. Özellikle Dengbêj Reso’nun öğrencilerinden biri olarak anılan Şakiro, zamanla kendi üslubunu oluşturarak dengbêjlik geleneğinin en özgün seslerinden biri oldu. Şakiro’nun en çok bilinen kilamları arasında “Kekê Xiyasedîn”, “Geliyê Zîlan”, “Gulê Dêran”, “Emro”, “Şerê Mala Nasir”, “Nêçîrvano”, “Esmerê” ^^Xezal Dinê^ve “Kejê” gibi eserler bulunuyor.  Sanat yaşamı boyunca eserlerinin önemli bir bölümü kasetlere kaydedilen Şakiro’nun sesi, bugün de dengbêjlik geleneğini araştıran ve sürdüren kuşaklar için önemli bir kültürel miras niteliği taşıyor. Dengbêj Şakiro, 5 Haziran 1996’da İzmir’de hayatını kaybetti. Ardında yalnızca kilamlar değil, aynı zamanda sözlü kültürün hafızasını taşıyan güçlü bir miras bıraktı. Aradan geçen 30 yıla rağmen Şakiro’nun sesi hâlâ dinleniyor, kilamları hâlâ söyleniyor. Onun mirası, dengbêjlik geleneğinin yaşayan hafızasında varlığını sürdürmeye devam ediyor. (Haber:Sadiye YİGİT)